BaalVikas
Menu
समायोजन एवं रक्षा-युक्तियाँ
Asked 3 महीने पहले · Viewed 1,833 times
हिन्दी English

सिगमंड फ्रायड (Sigmund Freud) के 'मनोविश्लेषणात्मक सिद्धांत' (Psychoanalytic Theory) के अंतर्गत प्रतिपादित व्यक्तित्व की संरचना के तीन प्रमुख घटकों—इदम (Id), अहम् (Ego), और पराअहम् (Superego)—के पारस्परिक गत्यात्मक संघर्ष (Dynamic Conflict) तथा 'रक्षा तंत्र' (Defense Mechanisms) जैसे कि 'युक्तिकरण' (Rationalization) या 'प्रक्षेपण' (Projection) की अवधारणाओं के वास्तविक मनोवैज्ञानिक निहितार्थ एवं कक्षा-कक्षीय शिक्षण में विद्यार्थियों के संवेगात्मक समायोजन, चिंता प्रबंधन (Anxiety Management), और नैतिक विकास के वैज्ञानिक संचालन के संबंध में निम्नलिखित में से कौन सा मनोवैज्ञानिक कथन सबसे अधिक प्रामाणिक और वैज्ञानिक रूप से मान्य है?

विस्तृत व्याख्या एवं समाधान

सिगमंड फ्रायड के मनोविश्लेषणात्मक सिद्धांत के अनुसार, व्यक्तित्व तीन घटकों—इदम (Id: सुख के सिद्धांत पर आधारित), अहम् (Ego: वास्तविकता के सिद्धांत पर आधारित और दोनों के बीच मध्यस्थ), तथा पराअहम् (Superego: आदर्शवादी और नैतिक मानकों पर आधारित)—से मिलकर बनता है। जब इदम और पराअहम् के बीच संघर्ष के कारण अत्यधिक चिंता (Anxiety) उत्पन्न होती है, तब अहम् अचेतन स्तर पर 'रक्षा तंत्र' (Defense Mechanisms) का उपयोग करके व्यक्ति के मानसिक संतुलन की रक्षा करता है। अतः विकल्प (b) सबसे अधिक प्रामाणिक और वैज्ञानिक रूप से मान्य है।
Share:
अगला प्रश्न → सिगमंड फ्रायड (Sigmund Freud) के 'मनोविश्लेषणात्मक सिद्धांत' (Psychoanalytic… ← पिछला प्रश्न सिग्मंड फ्रायड (Sigmund Freud) के 'मनोविश्लेषणात्मक…

संबंधित प्रश्न

→ सिग्मंड फ्रायड के मनो-लैंगिक विकास सिद्धांत (Psychosexual Development Theory) के अंतर्गत 'फैलक अवस्था'… → सिग्मंड फ्रायड के मनो-लैंगिक विकास सिद्धांत (Psychosexual Development Theory) के संदर्भ में, 'गुदा अवस्था'… → सिग्मंड फ्रायड के मनो-लैंगिक विकास सिद्धांत (Psychosexual Development Theory) के अंतर्गत 'फैलिस चरण'… → सिगमंड फ्रायड (Sigmund Freud) के 'मनोविश्लेषणात्मक सिद्धांत' (Psychoanalytic Theory of Personality) के… → सिगमंड फ्रायड (Sigmund Freud) के 'मनोविश्लेषणात्मक सिद्धांत' (Psychoanalytic Theory) के अंतर्गत व्यक्तित्व… → सिगमंड फ्रायड (Sigmund Freud) के 'मनोविश्लेषणात्मक सिद्धांत' (Psychoanalytic Theory) के अंतर्गत प्रतिपादित… → सिगमंड फ्रायड (Sigmund Freud) के 'मनोविश्लेषणात्मक सिद्धांत' (Psychoanalytic Theory) के अंतर्गत प्रतिपादित… → सिगमंड फ्रायड (Sigmund Freud) के 'मनोविश्लेषणात्मक सिद्धांत' (Psychoanalytic Theory) के अंतर्गत प्रतिपादित…
Log in to add to quiz, bookmark, or report issues.